Etyka i Równość

Zasady etyczne

Wszystkich pracowników naukowych PAN obowiązuje Kodeks Etyki Pracownika Naukowego.

Abstrakt (Kodeks Etyki Pracownika Naukowego)

„Nauka jest zbiorowym przedsięwzięciem, na które składają się badania naukowe – rozumiane jako systematyczne poszukiwanie wiedzy i zrozumienia poprzez zdobywanie informacji, namysł, obserwacje i eksperymenty – oraz kształcenie nowych pokoleń badaczek i badaczy. Bez względu na specyfikę metodologiczną poszczególnych dyscyplin nauki oraz warunki organizacyjne, w których prowadzone są badania naukowe i kształcenie, nauka może się rozwijać dzięki przywiązaniu badaczy i badaczek do takich etycznych ideałów i wartości jak poszanowanie godności człowieka, wolność, równość, uczciwość, prawdomówność, rzetelność, dotrzymywanie zobowiązań. Te ideały i wartości kształtują wybory przedmiotu badań, tworzenie hipotez i teorii, zbieranie danych i stosowanie metod badawczych. Przywiązanie ludzi nauki do etycznych ideałów i wartości nauki, a także oparte na nich rozwiązania organizacyjne i instytucjonalne chronią niezależność badaczek i badaczy przed naciskami ze strony fundatorów badań oraz ideologicznych, gospodarczych lub politycznych grup interesów.

Zachowanie wysokich standardów w nauce i sprawiedliwa ocena osiągnięć naukowych mają zasadnicze znaczenie nie tylko dla integralności nauki, ale także dla jej społecznej wiarygodności i uznania. Dbałość o wiarygodność działań naukowych i ich rezultatów oraz nieuleganie naciskom służy zaufaniu społecznemu dla ludzi nauki, których podstawowym powołaniem jest poszukiwanie wiedzy i zrozumienia, stanowiących nadrzędną wskazówkę w podejmowaniu i prowadzeniu badań naukowych.”

W Instytucie działa Komisja ds. Etyki w Nauce, powoływana przez Radę Naukową, której kadencja jest zgodna z jej kadencją. Komisja działa na podstawie Regulaminu, który podlega zatwierdzeniu przez Radę Naukową. Zadaniem Komisji jest upowszechnianie standardów rzetelności badań naukowych oraz przygotowywanie opinii w sprawach dotyczących ich potencjalnych naruszeń. Do komisji może się zgłosić każdy przedstawiciel społeczności Instytutu w sprawach dotyczących szeroko pojętej etyki naukowej. W przypadku pracowników naukowych problemami związanymi z (współ)autorstwem prac (w tym publikacji) oraz rzetelnością naukową, w szczególności plagiaryzmem, zajmuje się Komisja ds. Etyki w Nauce.
Doktoranci w toku kształcenia realizują przedmiot Etyka obejmujący cztery główne obszary: filozoficzne podstawy etyki, znaczenie etyki w komunikacji wiedzy naukowej, standardy etyczne w statystycznym opracowywaniu wyników badań i ich publikowaniu oraz prawne aspekty w tym dotyczące sztucznej inteligencji w prawach człowieka.

Samouczek dla nowego pracownika: zasady etyczne obowiązujące w IBB PAN

Polityka antydyskryminacyjna

Zasada niedyskryminacji przestrzegana jest na każdym etapie relacji z pracownikiem – od momentu upublicznienia ogłoszenia o pracę, poprzez nawiązanie stosunku pracy, przez okres jego trwania, aż do momentu rozwiązania. Kandydaci i pracownicy traktowani są równo i w odpowiedni sposób na każdym etapie, bez wyjątku.

Istotnym elementem polityki antydyskryminacyjnej Instytutu jest przestrzeganie i monitorowanie zasad równości, w tym zasad równości płci:
Plan_równości_IBB_PAN_2022-2024
Raport z monitorowania danych dotyczących równości płci w IBB PAN, stan na dzień 30 czerwca 2023

Dokumenty UNESCO dotyczące równości płci:
The gender gap in science: status and trends, February 2024
UNESCO Call to Action: Closing the gender gap in science

Inne dokumenty:
RRI Tools (po angielsku)
Satori Project (po angielsku)

W IBB PAN funkcjonują:

Rzecznik Akademicki  powołany Zarządzeniem Dyrektora Nr 12/2024

Komisja ds. Przeciwdziałania Mobbingowi i Dyskryminacji powołana Zarządzeniem Dyrektora Nr 11/2024

  • Katarzyna Jagiełło-Wilgat
  • Mariia Kovalenko
  • Ewa Kula-Świeżewska
  • Roman Szczęsny
  • Michał Turek

Komisja Dyscyplinarna ds. Pracowników Naukowych lub Badawczo-Technicznych powołana Zarządzeniem Dyrektora Nr 55/2024

  • Iwona Fijałkowska
  • Michał Dmowski
  • Izabela Kern-Zdanowicz

Komisja Dyscyplinarna ds. Doktorantów powołana Zarządzeniem Dyrektora Nr 56/2024

  • Tomasz Frączyk – pracownik naukowy
  • Szymon Kubala – pracownik naukowy
  • Aneta Bartosik – pracownik naukowy
  • Shweta Shweta – doktorant
  • Małgorzata Siek – doktorant

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ds. Doktorantów powołana Zarządzeniem Dyrektora Nr 57/2024

  • Agata Starosta – pracownik naukowy
  • Kevin Waldron – pracownik naukowy
  • Giulia Santonoceto – doktorant
  • Kierutheile Thou – doktorant

Rzecznik Dyscyplinarny ds. Doktorantów powołany Zarządzeniem Dyrektora Nr 42/2024

  • Liliana Surmacz – pracownik naukowy

oraz powołana przez Radę Naukową IBB PAN Komisja ds. Etyki w Nauce oraz Rzecznik Dyscyplinarny.

Nie wiesz gdzie zgłosić problem? – Proste wskazówki dla pracowników i doktorantów